Akkerbouw
Algemeen
Dieren
Economie
Markten
Mechanisatie
Milieu
Politiek
Tuinbouw
Veehouderij
Voeding
Inloggen
 
 
 
Klik hier om u te registreren en te abonneren
(72,60 euro per jaar)
 
Wachtwoord vergeten
Volgend artikelVolgend Artikel

 19 apr 2019 18:39 

Droogte bestrijden




Het grondwater staat laag voor de tijd van het jaar, en dan moet de zomer nog beginnen. Ook de komende warme week wordt geen neerslag verwacht. Het Vlaams droogteplan komt niets te vroeg.

In de provincie Antwerpen is code rood van kracht. Door de droogte is het brandgevaar zo reëel dat het beter is om de natuurgebieden er niet te betreden. ‘Dit is heel uitzonderlijk’, zegt Marie-Laure Vanwanseele, woordvoerster van het Agentschap Natuur en Bos, vandaag in De Standaard. ‘Vorig jaar ging ­code rood pas in juli in.’

In Antwerpen is de jongste maanden te weinig regen gevallen. Dat geldt bij uitbreiding voor heel Vlaanderen. Volgens de laatste metingen is een derde van de grondwaterstanden zeer laag en bijna een kwart laag voor de tijd van het jaar. In slechts 38 procent van de meetlocaties is de waterstand normaal, in amper één op de twintig staat die hoog.

Die toestand is deels het gevolg van de uitzonderlijk droge zomer van vorig jaar. ‘We dragen natuurlijk de geschiedenis met ons mee’, zegt Vanwanseele. ‘De grond is veel sneller dan vroeger heel droog.’ Vlaanderen is, door de hoge bevolkingsdichtheid en de beperkte beschikbaarheid van oppervlakte- en grondwater, bij de regio’s in Europa met de minste hoeveelheid beschikbaar water per inwoner.

Zo wil Vlaanderen de droogte bestrijden

Het regent minder maar heviger

In het najaar nam de Vlaamse regering het initiatief om een structureel plan tegen waterschaarste én tegen wateroverlast op te stellen. ‘Het zal minder regenen, maar als het regent, gebeurt dat wel intensiever’, zegt Vlaams minister voor Omgeving en Natuur Koen Van den Heuvel (CD&V). Beide verzoenen is het doel.

Eerder deze maand zette de Vlaamse regering het licht op groen voor het plan, dat loopt van dit jaar tot 2021 en opgesteld werd door de Vlaamse Milieumaatschappij. Krachtlijnen van de maatregelen tegen droogte zijn het opvangen van de gevolgen van de klimaatverandering, het watergebruik verminderen, de beschikbaarheid ervan verhogen en water zo goed mogelijk verdelen.

Belangrijk detail: de Vlaamse regering maakte nog geen extra geld vrij voor de plannen, dat moet haar opvolger doen. Een greep uit de maatregelen die droogte moeten tegengaan.

1. 2.500 slimme, drijvende meettoestellen

Nog dit jaar plant de Vlaamse overheid de uitrol van 2.500 sensoren die de kwaliteit en kwantiteit van het grond- en oppervlaktewater en gezuiverd rioolwater moeten meten. Dat zogenaamde ‘Internet of water’ past in de Vlaamse ambities om veel meer informatie over water te vergaren. Zo moeten er dit jaar nog kaarten komen die de droogte op elke plek in het gewest in kaart brengen. Er komt ook een Vlaamse droogtevoorspeller. Ook het waterverbruik van de huishoudens, de industrie en de landbouw uit de verschillende waterbronnen moet preciezer in beeld worden gebracht.

2. Meetnet in natuurgebieden

De komende jaren zullen peilbuizen in natuurgebieden uitgerust worden met slimme meters, zodat de grondwaterstanden constant gemeten worden. Dat meetnet moet verdroging vroeg detecteren. De focus ligt op gebieden die cruciaal zijn voor de instandhouding van beschermde habitats die afhangen van water.

3. Klimaatstresstest voor gemeenten

Al die bijkomende informatie zal worden gebruikt om de kwetsbaarheid van elke gemeente voor droogte te peilen. Zo’n klimaatstresstest moet de basis vormen van lokale maatregelen, zoals een groenere inrichting van pleinen en speelplaatsen of de aanleg van waterdoorlatende verharding op parkeerplaatsen. In Nederland bestaat zo’n test al.

4. Waterontginning in de Kempen

Rond Mol en Lommel liggen vele grote plassen, als gevolg van decennialange zandwinning in de regio, waar grondwater aan de oppervlakte komt. Veel van die plassen lopen over in waterlopen of kanalen, waardoor er jaarlijks twintig miljoen kubieke meter - zeer zuiver - water wegvloeit. Er wordt onderzocht hoe dat water beter benut kan worden, net als in mijnverzakkings- en andere ontginningsgebieden. Ook wordt nagegaan of het hergebruik van water uit de bufferbekkens langs grote verkeersinfrastructuur beter ingezet kan worden.

5. Klimaattoets voor sluizen

Ook elders vloeit zoet water te gemakkelijk weg. De infrastructuur op de waterwegen moet waterbesparend gemaakt worden. Zo zijn de nieuwe sluizencomplexen bij de Vlaamse zeehavens zo ontworpen dat ze de zoetwatercapaciteit zo veel mogelijk bewaren, terwijl de pompsystemen ook ingezet kunnen worden om energie op te slaan.

6. Water beter verdelen

Wateroverschotten moeten beter gelinkt worden aan watertekorten. Zo zou in de Westhoek een proefproject opgestart kunnen worden waarbij polderbeheer, buffering door de landbouw en hergebruik door de industrie gecombineerd worden. In Limburg wordt al gewerkt aan zo’n ‘dynamische waterbalans’ voor de hele provincie. De waterbehoefte wordt nauwkeurig in kaart gebracht en alle waterbronnen worden geïnventariseerd. Daarbij worden klimaatprojecties naar 2030, 2050 en zelfs 2100 gehanteerd.

7. Campagnes

Burgers maar ook de industrie en de landbouw moeten nog beter bewust gemaakt worden van de waterschaarste. Bijkomende sensibilisering is essentieel.

8. Opvangbekkens onder pleinen

Regenwater moet veel beter opgevangen worden. Daarvoor moeten gemeenten hemelwaterplannen opstellen. Zo worden op veel plaatsen grote opvangbekkens gebouwd wanneer pleinen (her)aangelegd worden, die verbonden zijn via hemelwaterleidingen. Die vangen water op bij overmatige regenval en dienen als buffer bij tekorten.

9. Een crisisplan

Vlaanderen was niet optimaal voorbereid op de droogte van vorig jaar. De indicatoren die moeten wijzen op een crisis, zijn verbeterd en ook het draaiboek dat in zo’n geval gevolgd moet worden, is aangepast. Vlaanderen wil de coördinatie en communicatie verbeteren en wil nood- en crisisplannen beter oefenen.

10. Zoutbestendige landbouw

In gebieden die onderhevig zijn aan verzilting, zoals de kustpolders, komt er onderzoek naar variëteiten van traditionele landbouwgewassen die zouttolerant zijn.

11. Drinkwatergebruik voorspellen

De Vlaamse Milieumaatschappij heeft een systeem ontwikkeld dat bij droogte piekverbruik van drinkwater kan voorspellen. Zo kunnen preventieve maatregelen genomen worden, zoals gebruiksbeperkingen, om de drinkwatervoorziening veilig te stellen. Nu worden maatregelen nog afgestemd op de actuele situatie.

12. Strenger toezicht op onbevaarbare waterlopen

Voor de kleinere onbevaarbare riviertjes in Vlaanderen zijn er vaak niet genoeg gegevens om juiste maatregelen te nemen tegen ongeoorloofd gebruik van dat water. Minimumpeilen die worden verzameld om vissoorten te beschermen, zullen nu ingezet worden voor crisisbeheer. Zo kan een captatieverbod beter gemotiveerd worden. Er moet ook een nieuw reglementair kader komen voor onbevaarbare én bevaarbare waterwege



  Nieuwsflash
 
VerziltingLees meer
 
 
Kraamstalmanagement en pocketvergistingLees meer
 
 
Autocontrolegids gekweekte zalmachtigen op aquacultuurbedrijvenLees meer
 
 
Europees INNO-VEG-project gaat uitdaging aan aardappelteelt duurzaam te intensiverenLees meer
 
 
EU vreest groen licht voor importtarieven Trump Lees meer
 
 
Investeringssteun Vlaams Landbouwinvesteringsfonds Lees meer
 
 
Groen licht voor ruilverkaveling Gooik Lees meer
 
 
Deputatie provincie Antwerpen kent unaniem omgevingsvergunning toe aan slachthuis Sus CampiniaeLees meer
 
 
Captatieverbod ecologisch kwetsbare waterlopen Lees meer
 
 
Voeding op de Landbouwbeurs van LibramontLees meer
 
 
Maximaal toelaatbare concentraties van gewasbeschermingsmiddelen in oppervlaktewater Lees meer
 
 
Bemonsterings- en analysemethodes in het kader van het Mestdecreet (BAM)Lees meer
 
 
Gratis grondwater voor landbouwers in Wevelgem Lees meer
 
 
Nieuwe hittegolf op komst: ramp voor de landbouwLees meer
 
 
Vlas is (terug) in zijn sas Lees meer
 
 
Witwassende aardappel- en uienexporteurs onderzocht Lees meer
 
 
Kerncijfers landbouw 2019: 62% van de banen ging verloren tussen 1980 en 2016Lees meer
 
 
ILVO versterkt contacten met PERULees meer
 
 
Kweek geen mannelijke hopplant Lees meer
 
 
PCA notering vroegeLees meer
 
 
Veerkrachtige landbouwbedrijfsmodellen voor duurzaam landbouw- en voedselsysteem Lees meer
 
 
Strengere regels voor mestvervoer in gebiedstype 2 en 3 vanaf 1 augustus Lees meer
 
 
Gids Autocontrole: Aardappelen, groenten, fruit, verwerkende industrie en handel (G-014)Lees meer
 
 
Plattelandsontwikkelingsprogramma rondt de kaap van 200 miljoen euro Lees meer
 
 
Opgave plantenpaspoortplichtige soorten voor niet-producenten Lees meer
 
 
Alle NEPG-landen vrezen droogte Lees meer
 
 
85ste Foire de Libramont: 26-31 juli 2019Lees meer