Aardappelen verzuipen, marktprijzen eveneens

De Franse SNM-prijs bleef ongewijzigd op € 40 per ton.

Belgapom meldde gisteravond bij AgriPress dat ze op het vaste patroon de berekeningen hebben uitgevoerd, maar dat ze wel open staan voor gesprekken en voor aanpassingen mocht dat nodig blijken.
Dat de organisatie oor zou hebben voor enkele grote industrieën noemde ze een leugen.

Aandachtspunt twee is de dalende kwaliteit van de resterende partijen. Bij de receptie wordt nauwlettend toegezien op de verschillende van toepassing zijnde normen. Tal van partijen gaan in retour. Als dit correct gebeurt kan niemand een gefundeerde tegenargumentatie aanvoeren voor aardappelen die half juni worden geleverd. Voorzichtigheid is geboden, het probleem neemt alleen maar toe.

Volgende markt-beïnvloedende factor is dat frietbedrijven deze week met de billen bloot kwamen en stelden dat aardappelen uit de oude oogst zouden verwerkt worden tot eind juli.
De nieuwe (Duitse) oogst is stukken duurder, en nog altijd eerder beperkt in volume.

En de vierde invloedsfeer is, weliswaar op de wassende oogst, de overvloedige neerslag. We komen deze ochtend opnieuw uit een nachtje regen. Het zoveelste.

Deze week maakten de Belgische kranten er melding van dat velden ontoegankelijk bleven voor de behandelingen tegen de aardappelplaag, dit  terwijl de infectiekansen en daaraan gekoppelde ziektedruk toenam.
Deze stresserende toestand is het geval van Parijs tot in Hamburg, incl. Nederland. Bij ons dient vooral Haspengouw en het middendeel van West- en Oost-Vlaanderen rood ingekleurd te worden. Er gaat geen uur voorbij of een of andere teler hangt aan de lijn met een negatieve melding daaromtrent.

Cruciaal is uiteraard het moment van bespuiting en de keuze van het product. Het genezend effect loopt inderdaad maar 48 uur terug, en dan weten we al snel hoe laat het is.
Ook Engeland kreunt onder de regen. Er is zeer veel water gevallen in Wales en plaatselijk in het zuiden van Engeland. De temperaturen liggen een flink onder het normale niveau. Daar hebben de  telers evenzeer moeite om zich aan het spuitprogramma te houden. In een aantal gevallen wordt er nu al over rotte aardappelen gesproken. 

Belgische telers komen met besluiten dat we dienen over te schakelen op teeltsystemen die de velden langer toegankelijk maken. Na alle veldbezoeken deze week mag de conclusie herhaald worden dat het achterwege laten van de kerende grondbewerking ongetwijfeld de risico’s kan verminderen.

Het voorlaatste marktbepalend element is dat een aantal verspreide percelen maar niet meewillen. Poters komen veel te snel tot rotting en laten lage procentuele opkomsten noteren. De temperatuur in de bewaarcelen werd extra laag gehouden tot net voor de levering.
Bij ‘last minute’ leveringen ogen de poters goed, maar ‘na enkele dagen in de bodem’ tonen ze hun waar sanitair gelaat. Onze noorderburen zijn dan wel soepel om een deel van het pootgoed te vergoeden, maar de schade voor de teler is veel, veel, belangrijker, zeker bij een wat kouder en natter voorjaar.

Het laatste marktbepalend element is dan de oppervlakte krimp. Voor het aardappelhart van Europa (de EU5) zal dit oplopen tot 3 à 5%. Het is te vroeg voor juiste cijfers, België zou voor de bewaaraardappelen uitkomen op een goede 6% oppervlaktekrimp, onder voorbehoud.

En dan de markten…
Uiteraard zullen de markten voor de oude aardappelen in toenemende mate beïnvloed worden door de hierboven aangehaalde punten. Zo zagen we dat de prijsdaling bij Belgapom de termijnmarkt op vrijdag onaangeroerd liet. 
De gevoeligheid van de termijnmarkt is dit seizoen groot als het over de ongunstige groeiomstandigheden gaat.  Ongunstig is niet alleen de ontoegankelijkheid van de velden, ook het gegeven dat de planten in de modder staan speelt mee: zuurstofgebrek in de ruggen, afgespoelde platte ruggen, ondiep gewortelde planten,……

Prognose: wie nog over echt goede aardappelen beschikt moet meer geld vragen dan Belgapom aangeeft; wie een slappe kwaliteit vaststelt moet zijn partij van de hand doen aan wat hij/zij kan realiseren, en dat is jammer genoeg zeer weinig.
Het weer de komende dagen zal niet alleen de prijs op de nieuwe oogst bepalen, ook de oude oogst komt opnieuw onder invloed en in beeld.

Luc Busschaert - Landbouwexpert